Śląski

Śląsk to wielość. Mimo nazwy, trudno zrównać we wspólnym mianowniku Dolny i Górny Śląsk albo Śląski Cieszyński i Opolski. O wielowymiarowości regionu nie zdecydowały wyłącznie trzy kształtujące go kultury: polska, niemiecka i czeska. Ważny wkład wniosły tam dwie wielkie tradycje chrześcijańskie: katolicka i protestancka – pozostające nadal w żywym dialogu. Również tragedie XX wieku odcisnęły na nim swoje piętno, czyniąc dla wielu Śląsk ziemią wygnania, dopiero z upływem lat stopniowo oswajaną. Niejednorodność Śląska jest faktem także dlatego, że region pozostaje podzielony między dwa kraje: Polskę i Republikę Czeską. Choć cieszyńskie mosty na Olzie już nie odgradzają, są otwarte.
Bo Śląsk to przede wszystkim otwartość. Dzięki niej wpisał się w dzieje cywilizacji europejskiej. W XVII wieku nazywany „szmaragdem Europy”, w XIX stał się jednym z ognisk przemysłowej rewolucji. Wtedy zakiełkował tam gen nowoczesności, owocujący do dziś – we Wrocławiu, który z miasta niechcianego przeistoczył się w Europejską Stolicę Kultury 2016, czy w Katowicach, które z miasta poprzemysłowej zapaści stały się Miastem Muzyki UNESCO, dołączając do grona kreatywnych miast Europy.
O metamorfozach i rozmaitych obliczach Śląska opowiadamy w tym numerze. A także o inności Śląska, która czyni go wciąż mało znanym, ale właśnie w niej tkwi największa wartość.

    • 1
      Od redakcji

    • 4
      Mamy na oku

  • Śląski
    • 12
      Górny Śląsk. Przygoda z nowoczesnością
      Łukasz Galusek

    • 36
      Oikologia. Jaką naukę (o) domu przynosi Śląsk?
      Aleksandra Kunce

    • 50
      Dialog jest językiem macierzystym ludzkości

      Z księdzem arcybiskupem Alfonsem Nossolem rozmawiają profesor Jacek Purchla i Łukasz Galusek

    • 60
      Węgiel, porcelana i praca kobiet
      Elżbieta Rybicka

    • 72
      Frele. Górnośląskie portrety
      Joanna Helander

    • 88
      Zielony aż do łez… Literacki Górny Śląsk
      Marcin Wiatr

    • 112
      Historie odzyskane. O współczesnej literaturze Dolnego Śląska i okolic
      Wojciech Browarny

    • 130
      Nowy Jork PRL-u
      Zofia Reznik

    • 150
      Tożsamość Śląska Cieszyńskiego. Proces, projekt, narracja?
      Grzegorz Studnicki

    • 166
      Fons Pastoralis na Bielskim Syjonie. Pomnik podwójnej historii
      Ewa Chojecka

  • Idee w praktyce
    • 178
      Muzea do pamiętania
      Maria Kobielska

    • 194
      Kulturalna mapa Wrocławia. Co zostało z Europejskiej Stolicy Kultury 2016?
      Maciej Kuczyński

    • 204
      Śląskość rekonstruowana. Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie (2009–2015)
      Leszek Jodliński

    • 210
      Warte, ciekawe, do przemyślenia

      Marta Lisok, Karolina Jara, Kaja Puto, Kinga Siewior, Wojciech Wilczyk, Wojciech Szymański, Jakub Muchowski, Katarzyna Jagodzińska

  • Własną ręką
    • 228
      Co drugi berlińczyk. Śląskie ślady nad Szprewą
      Roswitha Schieb