Kobiety Europy Środkowej

Premiera: 9 kwietnia 2019

Dostrzeganie roli kobiet w historii jest sprawą stosunkowo nową. Na początku lat 70. XX wieku powstaje termin „herstory” dla określenia historii opowiadanej z kobiecego punktu widzenia. Choć na łamach „Herito” staramy się oddawać możliwie dużo miejsca autorkom i ich tematom, zdecydowaliśmy się cały najnowszy numer poświęcić kobietom ważnym dla środkowoeuropejskiej historii, kultury, polityki i sztuki – często zapominanym, niedocenianym bądź celowo wymazywanym.

Do wspólnego opowiadania historii Europy Środkowej z kobiecej perspektywy i „wywoływania” nieoczywistych opowieści zaprosiliśmy znakomite autorki i autorów. Efektem jest ponad dwustustronicowy numer poświęcony odpominaniu przejmujących kobiecych narracji, bohaterek i postaw.

W numerze Olga Drenda przygląda się obchodom Dnia Kobiet w krajach demokracji ludowych. Małgorzata Rejmer kreśli poruszający obraz kobiety na przestrzeni epok w kulturze albańskiej. Ostap Sływynski tropi lwowskie ślady Zuzanny Ginczanki i innych pisarek żydowskiego pochodzenia, a Małgorzata Radkiewicz przypomina awangardowe artystki żyjące i tworzące w tym mieście. Marta Madejska opowiada losy Marii Przedborskiej – niedocenionej łódzkiej poetki-inspektorki. Teresa Worowska przybliża biografię Alaine Polcz – węgierskiej psycholożki i prozaiczki, autorki poruszających wspomnień z końca II wojny światowej pt. „Kobiety na froncie”, których fragment przetłumaczyła dla nas Karolina Wilamowska.

Ponadto w numerze znalazł się tekst Ewy Furgał poświęcony losom polskich działaczek niepodległościowych, esej Grzegorza Piątka o nieznanej szerzej „pierwszej polskiej uczennicy Le Corbusiera”, a także inspirowana kilkoma niepozornymi fotografiami opowieść Jacka Dehnela o udziale kobiet w polskich powstaniach niepodległościowych w XIX wieku czy tekst Macieja Jakubowiaka o przełamywaniu patriarchatu w polskiej literaturze najnowszej.

Na uwagę zasługuje też atlas środkowoeuropejskich „dam dizajnu” stworzony przez Czesłąwę Freilich i Irmę Kozinę, wywiad Kamy Buchalskiej z czeską wydawczynią Barborą Baronovą o kobiecej historii mówionej, rozprawa Krisztiána Nyáryego poświęcona pionierce węgierskiego ruchu feministycznego, tekst Aleksandry Wojtaszek o „chorwackim Andersenie w spódnicy” czy wspomnienie Beaty Nykiel o „arcypolskiej Europejce” – Karolinie Lanckorońskiej.

    • 1
      Od redakcji

    • 4
      Mamy na oku

  • Kobiety Europy Środkowej
    • 10
      Kwiatki dla Ewy

      Olga Drenda

    • 18
      Jestem stara, mogę wszystko?

      Z Barborą Baronovą rozmawia Kamila Buchalska

    • 29
      Damy dizajnu

      Czesława Frejlich, Irma Kozina

    • 56
      Od „Giń, książę!” do „Eleonoro, żegnam cię!”

      Jacek Dehnel

    • 70
      Poetka z inspekcji pracy

      Marta Madejska

    • 92
      Wolne kobiety, wolny kraj

      Ewa Furgał

    • 106
      Kobiety lwowskiej awangardy

      Małgorzata Radkiewicz

    • 118
      „I suknie, jasne suknie pozostaną po mnie”

      Ostap Sływynski

    • 128
      Pierwsza uczennica Le Corbusiera w Polsce

      Grzegorz Piątek

    • 138
      Pani Profesor Karla – arcypolska Europejka

      Beata K. Nykiel

    • 150
      Węgierka, która podbiła dwa kontynenty

      Krisztián Nyáry

    • 164
      Żyć, przeżyć i umrzeć

      Teresa Worowska

    • 172
      Kobieta na froncie

      Alaine Polcz

    • 180
      Ucieczka ze świata bajek

      Aleksandra Wojtaszek

    • 190
      Losem kobiety są łzy

      Małgorzata Rejmer

    • 208
      Upadli patriarchowie

      Maciej Jakubowiak

    • 214
      Warte, ciekawe, do przemyślenia