Karpaty

Ciągną się przez blisko półtora tysiąca kilometrów przez terytoria ośmiu państw i zajmują powierzchnię pięciokrotnie większą niż Szwajcaria. Przez wieki dawały przestrzeń do rozwoju kultur i małych centrów świata Bojków, Łemków, Hucułów, Wołosów, Szeklerów czy siedmiogrodzkich Sasów. W swoim upartym bezruchu rzadko zważały na pomysły niedoskonałych kartografów – częściej łączyły niż dzieliły, a dziś pozostają idealnym puntem odniesienia do dyskusji o środkowoeuropejskim dziedzictwie. Karpaty, bo o nich mowa, są tematem najnowszego kwartalnika „Herito”.

W numerze: Maciej Pinkwart dekonstruuje mit „polskich Aten” – Zakopanego i przypomina, kto i gdzie wymyślił prysznic; Andrzej Dybczak wędruje po zdziczałych sadach nad Popradem i szuka śladów po łemkowskich chyżach; Weronika Drohobycka-Grzesiak zagląda do huculskiej chaty z początków XX wieku; Andriej Lubka przypomina mozaikową historię Zakarpacia; Csaba G. Kiss tłumaczy, dlaczego karpackie wzgórza nadal budzą nostalgię Węgrów; Bogumił Luft zabiera nas na Szeklerszczyznę, a Wojciech Stanisławski w góry Siedmiogrodu; Patrice M. Dabrowski opisuje, jak przez lata zmieniał się stosunek polskich władz do Bieszczadów; Radoslav Passia przygląda się orientalizacji Karpat w literaturze polskiej, słowackiej, ukraińskiej czy rumuńskiej.

W numerze znalazł się ponadto esej Bartosza Sadulskiego przypominający postać Ménie Muriel Dowie – dwudziestodwuletniej angielskiej podróżniczki z Liverpoolu, która pod koniec XIX wieku przemierzyła trasę z Kołomyi do Czarnohory. Fragment jej bestsellerowego reportażu w tłumaczeniu Agi Zano zamyka 36. numer „Herito”.

W kwartalniku znalazły się także recenzje książek autorstwa Olgi Drendy, Wojciecha Wilczyka, Aleksandry Wojtaszek, a także zapowiedzi wartych obejrzenia wystaw w Berlinie, Budapeszcie, Bratysławie, Krakowie, Pradze, Warszawie czy Wiedniu.

    • 1
      Od redakcji

    • 4
      Mamy na oku

  • Karpaty
    • 10
      Zaginiona przestrzeń

      Z Anną Nacher i Markiem Styczyńskim rozmawia Magdalena Petryna

    • 24
      Mit Zakopanego. Od kuracji żętycowych do Sylwestra Marzeń

      Maciej Pinkwart

    • 52
      Jak zmieniano polski „Dziki Zachód”

      Patrice M. Dabrowski

    • 66
      Na granicy. Literatura wschodnich Karpat

      Radoslav Passia

    • 78
      Zupa arbuzowa

      Weronika Droobycka-Grzesiak

    • 88
      Zakarpacie. Skraj wszystkich państw

      Andrij Lubka

    • 98
      Kult Karpat w literaturze węgierskiej. Mozaik

      Csaba G. Kiss

    • 108
      Kręgosłup Rumunii

      Bogumił Luft

    • 120
      Saska rafa

      Wojciech Stanisławski

    • 134
      Dlaczego wróciliśmy?

      Z Tiborem Kálnokym rozmawia Nicholas Hodge

    • 144
      Niedźwiedzie korytarze

      Nick Thorpe

    • 154
      Karpaty w pigułce

      Klaudia Kuraś

    • 166
      Biała linia

      Andrzej Dybczak

    • 178
      Od Byrona do Red Polla

      Bartosz Sadulski

    • 184
      Panna w Karpatach

      Ménie Muriel Dowie

    • 196
      Warte, ciekawe, do przemyślenia