Europa i Wschód. Dekada Partnerstwa Wschodniego

Czy Wschód przestał dziś interesować Zachód i jak definiowano „nowy Wschód” po przemianach 1989 roku? Jaką rolę odegrał Dniepr w kształtowaniu się ukraińskiej tożsamości narodowej i dlaczego przyszłość tego kraju związana jest z rzeką? Kto wygrał niepisany konkurs na współczesnego bohatera narodowego Mołdawii? Czego możemy nauczyć się od Tatarów krymskich? Czy Europa zaczęła się w Gruzji i co dało Partnerstwo Wschodnie krajom Kaukazu Południowego?

Partnerstwo Wschodnie, realizowane przez Polskę przy wsparciu Szwecji, jest częścią Europejskiej Polityki Sąsiedztwa. Zainicjowane w 2009 roku, obejmuje trzy kraje wschodnioeuropejskie: Białoruś, Mołdawię i Ukrainę, oraz trzy południowokaukaskie: Armenię, Azerbejdżan i Gruzję. Dziesięć lat funkcjonowania programu to naturalny moment do podsumowań, ale zarazem moment szczególny, jako że w ciągu dekady zarówno Europa, jak i jej geopolityczny kontekst zmieniły się diametralnie. Nowe wyzwania, a także kulturowe i historyczne aspekty wschodniego sąsiedztwa są tematem tego numeru.

Paweł Kowal przypomina genezę Partnerstwa Wschodniego, Krzysztof Czyżewski opowiada o znaczeniu „małych centrów świata” w budowaniu dialogu międzykulturowego, Mykoła Riabczuk, Katarzyna Kotyńska i Mykoła Kniażycki, Anna Łazar, Ramin Mazur, Wojciech Górecki, Ewa Polak i Michał Jurecki prezentują kraje należące do Partnerstwa Wschodniego, Rafał Dutkiewicz opisuje historię pomnika polskich profesorów na Wzgórzach Wuleckich we Lwowie, a Adam Balcer i Żanna Komar odsłaniają dziedzictwo Krymu i Tatarów krymskich. W numerze znalazł się tez tekst Johna Maciuika przypominający setną rocznicę powstania Bauhausu i analizujący jego oddziaływania na sztukę, architekturę i dizajn Europy Środkowej.

    • 1
      Od redakcji

    • 4
      Mamy na oku

  • Europa i Wschód. Dekada Partnerstwa Wschodniego
    • 10
      Geneza Partnerstwa Wschodniego

      Paweł Kowal

    • 20
      Wschód jako projekt kulturowy

      Z Krzysztofem Czyżewskim rozmawia Łukasz Galusek

    • 32
      Poprzez krainy i stulecia. W lustrze Dniepru

      Mykoła Riabczuk

    • 46
      Ukraińska kultura: w poszukiwaniu instytucji

      Z Mykołą Kniażyckim rozmawia Katarzyna Kotyńska

    • 52
      Sąsiedztwo w praktyce. Pomnik lwowskich profesorów

      Rafał Dutkiewicz

    • 60
      Kultura potrzebna od zaraz

      Anna Łazar

    • 70
      Mołdawia: szukając bohatera

      Ramin Mazur

    • 90
      Gruzja. Tam, gdzie zaczęła się Europa

      Wojciech Górecki

    • 104
      Po obu stronach lustra. Armenia a Europa

      Ewa Polak

    • 114
      Nachiczewan. Podróż w głąb kaukaskich kultur

      Michał Jurecki

    • 128
      Tatarzy krymscy. Między Europą a Kaukazem

      Adam Balcer

    • 146
      Niesamowite historie Krymu

      Żanna Komar

    • 154
      Ideały i polityka. W stulecie Bauhausu

      John V. Maciuika

    • 170
      Warte, ciekawe, do przemyślenia